Ekim ayının en dikkat çekici gök olaylarından Orionid meteor yağmuru, 21 Ekim’i 22 Ekim’e bağlayan gece en yoğun dönemine ulaşacak. Halley Kuyruklu Yıldızı’nın geride bıraktığı parçacıkların Dünya atmosferine girmesiyle oluşan meteor yağmuru, Türkiye’nin dört bir yanından çıplak gözle izlenebilecek. Ancak parlak Ay ışığı, gözlemlenebilecek meteor sayısını azaltabilecek.
NASA’ya göre 2 Ekim-7 Kasım tarihleri arasında etkin olan Orionidler, bu yıl 21-22 Ekim gecesi zirve yapacak. TÜBİTAK da söz konusu geceyi meteor yağmurunun en etkin gözlem dönemi olarak gösteriyor.
Orionid Meteor Yağmuru Saat Kaçta İzlenecek?
Orionid meteorları, gökyüzünde Avcı Takımyıldızı yönünden geliyormuş gibi göründüğü için bu adı taşıyor. Meteor yağmurunun saçılma noktası, Orion Takımyıldızı’ndaki Betelgeuse yıldızının yakınlarında bulunuyor. Ancak meteorları görmek için yalnızca bu bölgeye bakmak gerekmiyor. Parlak izler gökyüzünün farklı noktalarında ortaya çıkabiliyor.
Bu yılki gözlemlerde Ay ışığı önemli bir etken olacak. 22 Ekim’de Ay’ın aydınlık yüzeyinin yaklaşık yüzde 86,5’e ulaşması bekleniyor. Bu durum, özellikle daha sönük meteorların görülmesini zorlaştırabilecek.
İstanbul’da Ay’ın 22 Ekim sabahı yaklaşık 03.01’de batması, astronomik alacakaranlığın ise 05.51 civarında başlaması bekleniyor. Bu nedenle İstanbul ve çevresinde 03.00-05.30 saatleri arasında, ışık kirliliğinden uzak bölgelerde gözlem yapmak daha avantajlı olacak. Ankara’da ise Ay’ın yaklaşık 02.46’da batacağı tahmin ediliyor.
Saatte 10 ila 20 Meteor Görülebilir
NASA ve TÜBİTAK verilerine göre Orionidler, ideal ve karanlık gökyüzü koşullarında saatte yaklaşık 10 ila 20 meteor oluşturabiliyor. Bununla birlikte gerçek gözlem sayısı hava durumuna, ışık kirliliğine ve Ay’ın parlaklığına bağlı olarak değişiyor. Büyük şehirlerde meteor sayısı oldukça düşük kalabiliyor.
Orionidleri özel kılan özelliklerden biri de hızları. Halley Kuyruklu Yıldızı’ndan kopan parçacıklar Dünya atmosferine saniyede yaklaşık 66 kilometre hızla giriyor. Bu yüksek hız, bazı meteorların gökyüzünde birkaç saniye sürebilen parlak izler bırakmasını sağlayabiliyor.
Meteor yağmurunun kaynağı olan Halley Kuyruklu Yıldızı, Dünya’dan son olarak 1986 yılında gözlemlendi. Kuyruklu yıldızın bir sonraki yakın geçişinin 2061’de gerçekleşmesi bekleniyor. Halley’in yörüngesinde bıraktığı parçacıklar ise her yıl Dünya’nın yörüngesiyle kesişerek gökyüzünde meteor yağmurlarına neden oluyor. Aynı parçacık akışının farklı bölümleri ekim ayında Orionidleri, mayıs ayında ise Eta Aquariid meteor yağmurunu oluşturuyor.
Orionid Meteor Yağmuru Nasıl İzlenir?
Orionidleri gözlemlemek için teleskop veya dürbün kullanmak gerekmiyor. Uzmanlar, şehir ışıklarından uzak ve gökyüzünün geniş bir bölümünün görülebildiği alanların tercih edilmesini öneriyor.
Gözlem öncesinde gözlerin karanlığa alışması için 20-30 dakika beklemek, telefon ve diğer parlak ekranlardan uzak durmak fayda sağlayabiliyor. Ayrıca yalnızca Orion Takımyıldızı’na odaklanmak yerine gökyüzünün geniş bir bölümünü çıplak gözle takip etmek daha fazla meteor görme olasılığını artırıyor.
Türkiye genelinde izlenebilecek Orionid meteor yağmuru için en uygun zaman, 21 Ekim’i 22 Ekim’e bağlayan gecenin ilerleyen saatleri ve şafak öncesi dönem olacak. Parlak Ay ışığına rağmen uygun bir gözlem noktası seçen gökyüzü meraklıları, bu gök olayını izleme fırsatı bulabilecek.
